Hayat Boyu Öğrenme Kurumlarında Değerler Eğitimi Tecrübesi

 Hayat Boyu Öğrenme Kurumlarında Değerler Eğitimi Tecrübesi

Giriş

Değer: Bir şeyin önemini belirlemeye yarayan soyut ölçü. Bir şeyin değdiği karşılık. Üstün nitelik, meziyet, kıymet. Üstün, yararlı nitelikleri olan kimse. Bir ulusun sahip olduğu sosyal, kültürel, ekonomik ve bilimsel değerlerini kapsayan maddi ve manevî ögelerin bütünü.[1]

“Tarih toplumların hafızasıdır” (Arslanoğlu, 2005, s.66). Geçmişlerini bilmeyen ve bunun üzerinde kafa yormayan milletler geleceklerini şekillendiremezler. Tarih sahnesinde yer alan toplumlar varlıklarını bozulmadan sürdürüyorlarsa, bunu büyük oranda geçmişten miras aldıkları yaşama kültürünü, edebiyatını, müziğini, şiirini, sanatını korumalarına ve yeni nesillere aktarmalarına borçludurlar.

Değerlerimiz sadece edebi eserler ile değil; kimi zaman el sanatlarımızda, kilimlere dokuduğumuz desenlerde, şehirlerde yaptığımız imaretlerde, hanlarda hamamlarda ve en çok da dokunduğumuz gönüllerde yaşatılmaktadır. Kültürümüz, edebiyatımız, sanatımız, şiirimiz… özetle tüm değerlerimiz ile yaşama biçimimizi korur ve bunları genç nesillere aktarmaya devam edersek, toplum olarak asırlarca var oluruz.

Bizi biz yapan insanî, millî, mânevî ve kültürel değerlerimiz aynı zamanda bizim dünyada örnek bir toplum olarak tanınmamızı sağlayan değerlerimizdir. Bu değerlerimizi hiç sönmeyen bir kor gibi canlı tutmak ve onunla yeni nesilleri tutuşturmak temel görevlerimiz arasında yer almalıdır. Bugün iletişim araçlarının yaygınlaşması ile kültürler arası etkileşim yoğunlaşmış, zamam zaman da tek kültürlü yapılar ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu durum, kendimize ait millî ve mânevî değerlerin unutulma ve yok olma tehlikesini beraberinde getirmiştir.

Çınar ağacının diğer ağaçlar arasında farklı bir yeri vardır. Geçmişten günümüze toplum yapımızı çınar ağacına benzetecek olursak; köklerimiz ne kadar derinlerde olursa gövdemiz de o oranda güçlü ve sağlam, dalları yarınlara uzayan, her mevsim yeşeren yaprakları ile geleceğe umutla bakan bir millet oluruz.

Bizi Biz Yapan Değerler

Cahiz (2003), Türklerin faziletleri adlı eserinde, Türklerin değerlerini şu şekilde sıralar: “Türk, vatanını sever, harp sanatında usta, şerefli faziletli, dindar yabancıya saygılıdır. Devlet kurucudur, savaş dışında hile ve hud’a bilmez, sözüne sadık, vefalı, insaflı, anlayışlı, vakur, edepli, cesaretli…”

Toplum olarak geçmişten getirdiğimiz nice güzellikleri bugün yaşıyor ve bu değerlerimiz ile gurur duyuyoruz. Toplumumuzun kültürel değerleri kimi zaman Oğuz, Manas, Gılgamış gibi destanlarla; kimi zaman Orhun Abideleriyle; kimi zaman Yusuf Hashacib’in Kutadgu Bilig’i, Kaşgarlı Mahmud’un Divan u Lügat-i’t-Türk’ü, Edib Ahmed Yüknekî’nin Atabet’ül-Hakâyık’ı gibi edebî eserlerle günümüzü aydınlatmaktadır. Ayrıca, Türk tasavvuf ve divan edebiyatının öncülerinden olan Hoca Ahmed Yesevi, “Divan-ı Hikmet” ile halkın anlayabileceği sade bir dille kimliğimizi oluşturan ortak kültürel değerleri günümüze taşımıştır. [2] Bizi biz yapan, övünerek geçmişten günümüze taşıdığımız bu ulvî değerler sadece söylem olarak konuşulan değerler olarak kalır, kişisel ve toplumsal hayatımızda yaşatılan değerlere dönüşmez ise geleceğe güvenle bakmamız söz konusu olamaz.

Bizi biz yapan değerlere biraz daha yakından bakmakta fayda vardır:

Yurtseverlik: Türkler, geçmişten günümüze yurt tuttukları topraklara emek verir ve bu emeğin kalıcı olması uğrunda canla başla mücadele ederler. Bu uğurda gerekirse canlarını da verir; ‘ölürsek şehit, kalırsak gaziyiz’ şiarıyla vatanlarına bağlanır; devlet kurar, düzen sağlarlar.

Misafirperverlik: Kültürümüzde misafirlik önemli bir yere sahiptir. Bu yüzden evlerimizde düne kadar misafir odası bulunurdu. Bu odalar en yeni eşyalarla döşenir, misafir gelecek gibi her zaman temiz ve hazır tutulurdu. Böylece misafirler, kendilerini özel ve güvende hissederlerdi.

Yardımseverlik: Türk toplumu, yardıma ihtiyacı olan tüm canlı varlıklara karşı olağanüstü hassas bir toplumdur. İnsani ilişkilerde bu hassasiyet kendisini daha belirgin olarak gösterir. Kimin yardıma ihtiyacı var ise, hiçbir art niyet beslemeden elinde avucunda ne varsa, gerek maddî gerekse mânevî alanda olsun elini taşın altına koyar; sıkıntısı olanın sıkıntısını gidermeye çalışır.

Saygı ve hürmet: Büyüklere saygı ve hürmet, küçüklere sevgi toplumumuzda yerleşmiş temel değerlerimizdendir. Geniş aile kültüründen gelen Türk toplumu, aile içi ilişkilerde büyük ve küçük arasındaki saygı ve hürmeti babadan oğula, dededen toruna yaşayarak tecrübe eder. Şu atasözümüz bunu en yalın şekilde ifade etmektedir: ‘Kız anadan öğrenir sofra düzmeyi, oğlan babadan öğrenir sohbet gezmeyi.’

Şeref: Eskilerin diline pelesenk olan şu iki tabir bunu en güzel şekilde tanımlamaktadır: ‘İnsan şerefiyle ve namusu ile yaşar.’ ‘Toplum içinde alnı açık dolaşmak.’ Esasen suça karşı toplumsal duyarlılık olarak da anlaşılması gereken bu değer, birbirine kenetlenmiş toplumlarda bir otokontrol sistemi de oluşturmaktadır.

Türkler, yukarıda saydığımız değerlerin yanında; sözüne sadık, vefalı, insaflı, anlayışlı, vakur, edepli olma gibi daha birçok değer ile varlıklarını sürdürmüştür.

Hayat boyu öğrenme ve değerler eğitimi

Hayata mutlu bireyler hazırlamak için her zaman, her yerde, herkese eğitim… Hayat Boyu Öğrenme, bireyin bilgi ve becerilerini geliştirmek amacıyla hayatı boyunca katıldığı her türlü öğrenme etkinliğini kapsar. Hayat boyu öğrenme, okullar ile sınırlı kalmayan; evde, işte, hayatın her alanında gerçekleşebilen; öğrenmenin yaş, sosyal, ekonomik statü ve eğitim seviyesine bakılmaksızın, herhangi bir engel olmadan sürdürülebileceğini gösteren temel kavramlardan biridir.

Hayat boyu öğrenme kavramı çağın ihtiyaçları doğrultusunda, hızla gelişen ve değişen sosyal ve kültürel hayattaki değişmelere ayak uydurabilmek amacıyla ortaya çıkmış, gelişmiş ve gelişmekte olan ülkelerde eğitim seviyesi ve istihdam koşulları açısından önemli bir gösterge haline gelmiştir.

Hayat boyu öğrenmenin gelişmeye ve önem kazanmaya başlaması ile eğitim; zaman ve mekândan bağımsız hem okul eğitimini hem de okul dışı eğitimi kapsayan tüm eğitsel etkinliklerin temel bileşeni olarak ortaya çıkmıştır. Geçmişimizden bugüne miras olarak aktarılan temel değerlerimiz bizi geleceğe bağlayan temel motivasyonumuzdur. Millî ve mânevî olarak toplumumuzu inşa eden bu değerler kimi zaman geleneklerimiz yolu ile kimi zaman kültürel kodlarımız ile yeni nesillere aktarılarak yaşatılmıştır.

Değerler, birey ve toplumların neyi yapıp neleri yapmamaları gerektiği konusunda yol gösterici kilometre taşlarıdır. Aynı zamanda değerler, bir toplumun gideceği yönü belirleyen pusulalardır. Unutmayalım, değerlerini kaybeden toplumlar sadece yönlerini değil aynı zamanda kimliklerini de kaybederler.  Millî Eğitim Bakanlığınca gerek örgün eğitim ve gerekse yaygın eğitim kurumlarında bu konuda özel gayretler gösterilmekte, yeni nesillere kültürümüzün değer kodları tanıtılmaktadır. Bu değerler, eğitim programlarında, ders kitaplarında, sınıflarda ya da sınıf dışı sosyal etkinliklerde tanıtılmakta, yaşanarak öğrenilmesi için gayretler gösterilmektedir.

Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü

Millî Eğitim Bakanlığı Hayat Boyu Öğrenme Kurumları Yönetmeliği’nde bulunan bazı tanımlamalar:

 Hayat boyu öğrenme: Bireysel, toplumsal ve istihdam ile ilgili bir yaklaşımla bireyin bilgi, beceri ve yetkinliklerini geliştirmek amacıyla örgün eğitimin dışında hayatı boyunca katıldığı her türlü öğrenme etkinliklerini,

Yaygın eğitim: Örgün eğitim yanında veya dışında düzenlenen eğitim faaliyetlerinin tümünü,

Kurs: Belli bir süresi ve programı olan, katılımcılara öngörülen bilgi, beceri ve yetkinlikleri kazandıran, doğrudan veya diğer kurum ve kuruluşlarla iş birliği hâlinde halka açık ve ücretsiz olarak düzenlenen her türlü faaliyetleri,

Modül: Bir öğretim programında; kendi içinde bir bütün, tek başına öğretilebilir veya öğrenilebilir içeriğe sahip olan, diğer program birimleriyle bütünleşerek daha geniş meslekî işlevler grubu oluşturma özelliği gösteren, gerektiğinde belgelendirilerek istihdam yeterliliği kazandıran program birimini,

Olgunlaşma enstitüsü: Kültürel değerleri ve geleneksel sanatları araştıran, özelliklerini bozmadan geliştiren, arşivleyen, gelecek kuşaklara aktaran, ulusal ve uluslararası alanlarda tanıtımını sağlayan, bünyesinde araştırma, tasarım, tanıtım ve pazarlama birimleri bulunabilen, sanatsal ağırlıklı eğitim ve üretim çalışmalarını birlikte sürdüren, kurs programları ve her türlü yatay ve dikey geçişlere elverişli denklik programları uygulayarak belge almayı sağlayan eğitim kurumlarını ifade eder.

Yönetmelik’in öğretim programları ile ilgili 49. maddesinde, öğretim programlarının amaçları şu şekilde tanımlanmıştır:

a) Kurumlarca; yaş, eğitim düzeyi ve cinsiyet farkı gözetmeksizin kursiyerlerin ilgi, istek, yetenek ve beklentileri doğrultusunda bilgi, beceri ve davranışlarını geliştirmek.

b) Hayat boyu öğrenme faaliyetleri doğrultusunda kişisel gelişim taleplerinin karşılanmasının yanı sıra değişen ve gelişen ekonomiye iş gücü duyarlılığının artırılması için kamu, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları ile iş birliği içerisinde kursiyerleri, ilgi, istek ve yeteneklerine uygun olarak üretken, bilinçli, yenilikleri ve gelişmeleri izleyen ve kendini buna göre sürekli geliştiren, iyi insan, iyi vatandaş olarak yetiştirmek, istihdam için gerekli ve ihtiyaç duydukları yeterlikleri kazanmalarına uygun eğitimleri sağlamak; araştıran, geliştiren, değerlendiren, tasarlayan, girişimci bireyler olarak yetiştirmek.

Değerler Eğitiminde Dayanaklarımız

Tarihin imbiğinden süzülerek günümüze taşınan değerler bugün tüm yasal metinlere ve eğitim-öğretim programlarına ilham kaynağı olmuştur.

Millî Eğitim Temel Kanunu’nun “Genel Amaçlar” kısmında bulunan ilkeler, değerler eğitimi çalışmalarında temel kaynak niteliğindedir.[3]

Millî Eğitim Bakanlığı, değerler eğitim çalışmaları kapsamında stratejiler geliştirmiş, planlamalar yapmış önüne hedefler koymuştur.

Millî Eğitim Bakanlığı 2019 – 2023 Stratejik Planı Geleceğe Bakış bölümünde temel değerleri şu şekilde belirlenmiştir:

✓ Erdemlilik

✓ Liyakat

✓ İnsan hakları ve demokrasinin evrensel değerleri

✓ Çevreye ve canlıların yaşam hakkına duyarlılık

✓ Analitik ve bilimsel bakış

✓ Girişimcilik, yaratıcılık, yenilikçilik

✓ Kültürel ve sanatsal duyarlılık ile sportif beceri

✓ Meslek etiği ve mesleki beceri

✓ Saygınlık, tarafsızlık, güvenilirlik ve adalet

✓ Katılımcılık, şeffaflık ve hesap verilebilirlik

Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü de “Hayata mutlu bireyler hazırlamak için her zaman, her yerde, herkese eğitim” vizyonu çerçevesinde temel değerleri şu şekilde belirlemiştir:

Hayat Boyu Öğrenme, Bilimsellik ve Bütünlük, Geçerlilik, Gönüllülük, Herkese Açıklık, Her Yerde Eğitim, İhtiyaca Uygunluk, İş Birliği ve Eş Güdüm, Planlılık, Süreklilik, Yenilik ve Gelişmeye Açıklık

Değerler eğitiminin uygulanmasına yönelik olarak mevzuat çalışmaları yapılmış, değerler eğitiminin öğrenci ve kursiyerlere aktarımı hususunda usul ve esaslar belirlemiştir.[4]

Talim ve Terbiye Kurulunca 18 Temmuz 2017 tarihinde yayımlanan “Müfredatta Yenileme ve Değişiklik Çalışmaları” kapsamında, ‘Müfredatlarda Değerler ve Değerlerle İlişkili Tutum ve Davranışlar’ başlığı altında yer alan ‘Ek 2’ belgesinde kök değerler ve bu değerlerle ilişkilendirilen bazı tutum ve davranışlar bir liste halinde sunulmuştur.

Kök değerler ve bu değerlerle ilişkilendirilen bazı tutum ve davranışlar:

Adalet: Adil olma, eşit davranma, paylaşma…

Dostluk: Diğerkâmlık, güven duyma, anlayışlı olma, dayanışma, sadık olma, vefalı olma, yardımlaşma…

Dürüstlük: Açık ve anlaşılır olma, doğru sözlü olma, güvenilir olma, sözünde durma…

Öz denetim: Davranışlarını kontrol etme, davranışlarının sorumluluğunu üstlenme, öz güven sahibi olma, gerektiğinde özür dileme…

Sabır: Azimli olma, tahammül etme, beklemeyi bilme…

Saygı: Alçakgönüllü olma, başkalarına kendine davranılmasını istediği şekilde davranma, diğer insanların kişiliklerine değer verme, muhatabının konumunu, özelliklerini ve durumunu gözetme…

Sevgi: Aile birliğine önem verme, fedakârlık yapma, güven duyma, merhametli olma, vefalı olma…

Sorumluluk: Kendine, çevresine, vatanına, ailesine karşı sorumlu olma; sözünde durma, tutarlı ve güvenilir olma, davranışlarının sonuçlarını üstlenme…

Vatanseverlik: Çalışkan olma, dayanışma, kurallara ve kanunlara uyma, sadık olma, tarihsel ve doğal mirasa duyarlı olma, toplumu önemseme…

Yardımseverlik: Cömert olma, iş birliği yapma, merhametli olma, misafirperver olma, paylaşma…

Talim ve Terbiye Kurulunca belirlenen bu değerler, Millî Eğitim Bakanlığınca hazırlanan bütün eğitim- öğretim programlarına, ders kitaplarına ve eğitim materyallerine yansıtılmıştır.

Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünce hazırlanan öğretim programlarında kullanılan değerler de bu çerçevede belirlenmiştir.

Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü Öğretim Programları

Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü bünyesinde 73 farklı alanda 894 genel ve 2733 meslekî teknik olmak üzere toplamda 3627 kurs programı bulunmaktadır. Her program kendi alanında özgün içeriklerle hazırlanarak halkımızın hizmetine sunulmuştur.

Kendinizi geliştireceğiniz bir meslek mi edinmek istiyorsunuz; ya da hobilerinizi geliştirmek sanatsal bir faaliyet ya da sportif bir faaliyet eğitimi mi almak istiyorsunuz? Bütün bunları Türkiye’nin her köşesinde bulunan halk eğitim merkezleri ve olgunlaşma enstitüleri aracılığı ile gerçekleştirebilirsiniz. Hayat boyu öğrenme programlarını inceleyen bir vatandaşımız mutlaka kendisini ilgilendiren bir kurs programı bulacaktır.

Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü bünyesinde hazırlanan kurs programları Talim ve Terbiye Kurulunca onaylanmış olan ‘Çerçeve Kurs Programı’ şablonuna uygun oluşturulmaktadır. Bu çerçeve kurs programında; hazırlanan programın adını, süresini, amaçlarını, eğiticilerin niteliğini belirleme gibi başlıkların yanında, programın ‘Uygulanmasıyla İlgili Açıklamalar’ bölümünde, bir kurs programının nasıl, hangi yöntem ve tekniklerde verileceğine de yer verilmektedir. Bu yöntemlerden bir tanesi de değerler eğitimi bölümüdür. Değerler, her programın özelliğine göre özenle seçilmektedir.

Her programın özelliğine göre seçilmiş ana değerler, program süresince eğitici tarafından kursiyerlere içkin olarak verilmektedir.

Örneğin; bir meslek programında mesleğin incelikleri öğretilirken aynı zamanda “sabır” değeri, meslekî bir kazanım başarılana kadar sabırla pratik yapması gerektiği vurgusuyla eğitici tarafından öğretilmektedir. Böylece kursiyer, ancak “sabır” değeri ile meslekî yeterliliğe ulaşabileceğini tecrübe eder.

Spor alanında hazırlanan kurs programlarında, takım ruhu, sabır ve sebat ön plana çıkarken yapılan faaliyeti severek yapmanın istenen hedeflere ulaşmada ne kadar önemli olduğu vurgulanmaktadır.

Kurslara devam etmek, disiplinli olmak, kursa devam eden arkadaşlarının haklarını çiğnememek, eğiticilere karşı ölçülü olmak, kurallara uymak gibi değerler kurs boyunca yapılan değer aktarımında önemli bir yer tutmaktadır.

Kursiyerler arasında farklı yeterlilikleri olan bireylerin birbirlerine karşı müsamahalı ve hoşgörülü olmaları gerektiği, yaşanılarak öğrenilir.

Eğiticinin, program kazanımları hususunda gayret gösterirken ne kadar özverili olduğunu bütün öğrenciler gördüğünde kendilerinin de aynı özveriyi göstermeleri gerektiğini anlar; çalışkanlık ve özveri ile başarılamayacak iş olmayacağını kavrarlar.

Hayat Boyu Öğretim Programlarında Yer Alan Değerler ile İlgili Örnekler 

Bu bölümde, hâlen uygulamada olan bazı kurs programlarımızda yer alan değerlerin, programın ruhuna ne kadar uygun seçilmiş değerler olduğu ile ilgili örnekler verilecektir.

 ‘Kuvvetli Akım Tesisatçısı Kurs Programı’nın amaçları, içeriği ve kazanımları yoluyla kursa katılan bireylere, ‘Sorumluluk- Kurallara Uyma’ değerleri öne çıkartılarak tehlike içeren bir alanda eğitim aldıkları bilincinin kazandırılması amaçlanmıştır.

‘Islık Dili Eğitimi Kurs Programı’nın amaçları ve içeriği yoluyla kursa katılan bireylere verilmeye çalışılan ‘Kültürü Yaşatma’ değeri, diğer değerlerle birlikte programın amaçları ile uyumlu hale getirilmiştir.

‘Zihinsel Engelli Bireylerin Ailelerine Yönelik Destek Eğitimi Kurs Programı’nın amaçları ve içeriği yoluyla kursa katılan bireylere verilmeye çalışılan ‘Sabır- Sorumluluk- Saygı – Hoşgörü- Duyarlılık’ değerleri, programın özel olması nedeni ile öne çıkarılmış olup kazanımlar ve programın amaçları ile uyumlu hale getirilmiştir.

Meslekî bir program olan ‘Arı Sütü Üretimi ve Ana Arı Yetiştiriciliği Kurs Programı’nın amaçları, içeriği ve kazanımları yoluyla kursa katılan bireylere yönelik olarak ‘çalışkan olma’ değeri ön plana çıkarılmış; böylece arının çalışkanlığı ile kursiyerin çalışkan olması gerektiği vurgulanarak bu değer, diğer değerler ile birlikte programın kazanımları ile uyumlu hale getirilmiştir.

 ‘Sandık Kurulu Görevlilerinin Eğitimi Kurs Programı’nın amaçları ve içeriği yoluyla ‘Tarafsız Olma’ değerine vurgu yapılmış; bu kursa katılan bireylerin yapacakları görevlerde taraf tutmadan görevlerini yapmaları gerektiği diğer değerler ile birlikte programın kazanımlarıyla uyumlu bir şekilde işlenmiştir.

Manevî, kültürel ve evrensel değerleri benimseyen, koruyan ve geliştiren bireyler yetiştirilmesinde spor eğitiminin önemli bir yeri vardır. Bu değerler, spor alanında hazırlanan ‘Atıcılık (16-25 Yaş) Kurs Programı’nda yer alan nitelikler ve kazanımlarla ilişkilendirilerek ‘Özgüven- Takım Ruhu – Sağlık- Çevre’ değerleri ile birlikte programın amaçları ile uyumlu hale getirilmiştir.

‘Oturarak Voleybol (Paravolley) 1. Seviye kurs Programı’nın amaçları, içeriği ve kazanımları yoluyla kursa katılan bireylere; ‘Alçakgönüllülük- Çalışkanlık – Yardımlaşma- Nezaket’ değerleri, diğer değerlerle birlikte programın amaçları ile uyumlu bir şekilde verilmektedir. Bu alanda seçilen değerler ile, yapılan bu faaliyet sırasında çalışkan olmanın yanında alçak gönüllülüğe, yardımlaşmanın yanında bunu nezaketle yapmanın önemine vurgu yapılmaktadır.

Doğa ve Çevre Bilinci Kurs Programı’nın amaçları ve içeriği yoluyla kursa katılan bireylere; ‘Sevgi – Saygı – Sorumluluk’ değerleri, diğer değerlerle birlikte programın amaçları ile uyumlu bir şekilde verilmeye özen gösterilmektedir. Çevre bilinci ancak doğaya saygı ile birlikte kazandırılmalıdır. Doğayı sevmek her halükârda ona saygılı olmayı da gerektirir.

Esnaf ve Ticaret Ahlakı Kurs Programı’nın amaçları ve içeriği yoluyla kursa katılan bireylere; ‘Güvenilirlik – Doğruluk – Sorumluluk – Adalet – Vatanseverlik’ değerleri, diğer değerlerle birlikte programın amaçları ile uyumlu bir tarzda kazandırılır. Bu kurs programında seçilen değerler ile esnaf ve sanatkârlarımıza, güvenilen insan olmanın, çok para kazanıyor olmaktan daha değerli olduğu hatırlatılmakta; bunun için de dürüstlüğe vurgu yapılmaktadır.

Değerlerin sanat yoluyla aktarılması çok önemlidir. Bu çerçevede; ‘Ritmoterapi Müzik ve Ritim Terapi Eğitimi Kurs Programı’nın içeriği ve kazanımlarından hareketle ve sanat yoluyla kursa katılan bireylere, ‘Sabır- Nezaket- Hoşgörü- Sorumluluk- Yardımlaşma – Kurallara uyma’ değerleri, diğer değerlerle birlikte programın amaçları ile uyumlu bir şekilde verilmeye çalışılmaktadır. Müzik ve ilgili tüm programlarda kişisel gelişim ve ruh terbiyesi ön plandadır. Bu çerçevede sabır ve nezaket temelli kazanımlar bu programın temel değerleri olarak belirlenmiştir.

Bütün kurs programlarında olduğu gibi millî ve manevî değerlerimiz din eğitimi alanında hazırlanan programlara da yansıtılmıştır. Örneğin ‘Hz. Peygamber ve Ehl-i Beyt Sevgisi Kurs Programı’nın amaçları ve içeriği yoluyla kursa katılan bireylere; ‘Sevgi – Saygı- İyilik – Merhamet- Güvenilirlik –Doğruluk – Sorumluluk – Adalet – Sabır’ değerleri diğer değerlerle birlikte programın amaçlarıyla uyumlu bir tarzda kazandırılmaktadır.

‘Yaşayan Dünya Dinleri Kurs Programı’ ile ‘vatanseverlik’ temel değeri, diğer değerlerle birlikte ve programın amaçları ile uyumlu olarak işlenmektedir. Dünyada yaşayan farklı dinlerin ve felsefi görüşlerin tanıtımı yapılırken, yaşadığımız coğrafyada ortak vatan sevgisi çerçevesinde birlikte yaşama bilinci, ‘vatanseverlik’ değeri temelinde yurttaşlarımıza kazandırılmaktadır.

‘Namazı Öğreniyorum Kurs Programı’nın amaçları ve içeriği yoluyla kursa katılan bireylere; ‘Sevgi ve Saygı- İyilik ve Merhamet- Güvenilirlik ve Doğruluk- Sorumluluk- Adalet- Sabır’ değerleri, diğer değerlerle birlikte programın amaçları ile uyumlu bir şekilde verilmektedir. Bu kurs programını almak isteyen bireylere, bu değerler, namaz ibadetini nasıl yerine getireceğini öğrenmenin yanında dinimizdeki temel değerler ile harmanlanarak eğitici tarafından verilmektedir.

‘Gençlerle İletişim Kurs Programı’nın amaçları ve içeriği yoluyla kursa katılan bireylere; ‘Sevgi ve Saygı- İyilik ve Merhamet- Güvenilirlik ve Doğruluk- Sorumluluk – Adalet- Sabır’ değerleri, diğer değerlerle birlikte ve programın amaçları ile uyumlu bir tarzda verilmektedir. Gençlerle iletişim kuramama, yetişkinlerin yaşadıkları en temel sorunlardan birisidir. Bu sorunların çözümü ile ilgili öneriler kursun içeriğine yansıtılmış; bunu gerçekleştirirken de sabrı, merhameti, sevgiyi ihmal etmeden gençlerimize yaklaşmamız gerektiği hatırlatılmıştır.

Eğitim programlarımız hangi alanda olursa olsun; programların amaçları ve kazanımları ile uyumlu değerler, kursiyerlere, kimi zaman yaşayarak, kimi zaman davranışlara yansıtılarak, kimi zaman kazanımlarda içkin olarak eğiticiler tarafından verilmekte; kurs süresince de belirlenen değerlere uygun davranışlar sergilenmekte ve kursiyerlerden de bu davranışları sergilemesi beklenmektedir.

Kaynakça

TDV (1989). TDV İslam Ansiklopedisi. Ankara: TDV Yayınları

Tezcan, M. (2018). Değerler eğitimi sosyolojik yaklaşım. Ankara: Anı Yayıncılık

Karaarslan, F. (2014). Modern dünyada toplumsal hafıza ve dönüşümü. (Doktora Tezi), Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Konya.

Arslanoğlu, İ. (2005). Türk değerleri üzerine bir değerlendirme. Felsefe Dünyası, 41,  64-77

Özkul, O. (2015). Türk kimliğini oluşturan ortak kültürel değerler. Hak-İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 4(8), 166-185.


[1] TDK, değer kelimesi

[2] TDV, İslam Ansiklopedisi. Destan

[3] Millî Eğitim Temel Kanunu – Genel Amaçlar: Madde 2 – Türk Millî Eğitiminin genel amacı, Türk Milletinin bütün fertlerini, 1. (Değişik: 16/6/1983 – 2842/1 md.) Atatürk inkılap ve ilkelerine ve Anayasada ifadesini bulan Atatürk milliyetçiliğine bağlı; Türk Milletinin millî, ahlaki, insani, manevî ve kültürel değerlerini benimseyen, koruyan ve geliştiren; ailesini, vatanını, milletini seven ve daima yüceltmeye çalışan, insan haklarına ve Anayasanın başlangıcındaki temel ilkelere dayanan demokratik, laik ve sosyal bir hukuk Devleti olan Türkiye Cumhuriyetine karşı görev ve sorumluluklarını bilen ve bunları davranış haline getirmiş yurttaşlar olarak yetiştirmek;

2. Beden, zihin, ahlak, ruh ve duygu bakımlarından dengeli ve sağlıklı şekilde gelişmiş bir kişiliğe ve karaktere, hür ve bilimsel düşünme gücüne, geniş bir dünya görüşüne sahip, insan haklarına saygılı, kişilik ve teşebbüse değer veren, topluma karşı sorumluluk duyan; yapıcı, yaratıcı ve verimli kişiler olarak yetiştirmek;

3. İlgi, istidat ve kabiliyetlerini geliştirerek gerekli bilgi, beceri, davranışlar ve birlikte iş görme alışkanlığı kazandırmak suretiyle hayata hazırlamak ve onların, kendilerini mutlu kılacak ve toplumun mutluluğuna katkıda bulunacak bir meslek sahibi olmalarını sağlamak; Böylece bir yandan Türk vatandaşlarının ve Türk toplumunun refah ve mutluluğunu artırmak; öte yandan milli birlik ve bütünlük içinde iktisadi, sosyal ve kültürel kalkınmayı desteklemek ve hızlandırmak ve nihayet Türk Milletini çağdaş uygarlığın yapıcı, yaratıcı, seçkin bir ortağı yapmaktır.

[4] Millî Eğitim Bakanlığı Eğitim Kurumları Sosyal Etkinlikler Yönetmeliği – Birinci Bölüm – Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar – Amaç – Madde 1 – (1) Bu Yönetmeliğin amacı; her tür ve seviyedeki resmî ve özel (Değişik ibare: RG-1/9/2018- 30522) örgün ve hayat boyu öğrenme kurumlarında; öğretim programlarının yanında öğrenci ve kursiyerlerde özgüven ve sorumluluk duygusu geliştirmeye, yeni ilgi alanları oluşturmaya, millî, manevî, ahlaki, insanî ve kültürel değerleri kazandırmaya yönelik bilimsel, sosyal, kültürel, sanatsal ve sportif alanlarda öğrenci kulübü ve toplum hizmeti kapsamındaki (Ek ibare : RG-12/9/2019- 30886) sosyal etkinlikler ile kamu kurum ve kuruluşları, uluslararası kuruluşlar ve sivil toplum kuruluşları tarafından eğitim kurumlarında yapılacak sosyal etkinliklerin usul ve esaslarını düzenlemektir.

Alaattin AKYAZI1  

1 Uzman Öğretmen, Millî Eğitim Bakanlığı, Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğü, Ankara/Türkiye

 Email: alaattin.akyazi1963@gmail.com                            : 0000-0002-0465-9633

Editör

Editör

İlginizi Çekebilir

Yorum Yaz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir